Rocznica, którą wspominamy w dniu 2 czerwca związana jest z wydarzeniami, które rozegrały się na terenie wsi Ispina w roku 1943. Niewiele jest źródeł i dokumentów opisujących te wydarzenia. Te które są dostępne w sposób niejednoznaczny opowiadają o faktach. Zdaje się, że najbliższe prawdy mogą być materiały Krakowskiego Instytutu Pamięci Narodowej, w których znajdziemy krótki opis wydarzenia przedstawiony przez Stanisława Jedynaka – żołnierza Armii Krajowej ps. „Ola”. Opisując tragiczną śmierć „Kmicica” i „Kresowiaka” pisze: „...Komenda Obwodu ”Batuta” otrzymała wiadomość, że Niemcy przygotowują ekspedycję karną na kilka wiosek w południowo—wschodniej części powiatu brzeskiego, jako represje za nieoddawanie kontyngentów zboża i mięsa. Z raportów powiatowych dostaw zbóż i mięsa wynikało, że są to dwa ciągi wsi: Dębno, Porąbka Uszewska, Doły i Łoniowy, względnie Sufczyn, Łysa Góra i Jaworsko. Wiadomo było, że poza rekwizycją znalezionych zapasów zboża lub nierejestrowanych zwierząt Niemcy stosują krwawe represje na ludności. Mordują i zabierają zdolnych do pracy i wywożą do Niemiec. Tak na przykład w wioskach Drwina i Ispina w pow. Bochnia nad Wisłą żandarmi z gestapo i oddziałów SS przeprowadzili taką właśnie ekspedycję połączoną z pacyfikacją w dniu 2 czerwca 1943 roku. Wywleczono z domów i schwytano w polach 26 mieszkańców tych wiosek. 13 osób zwolnili, a 13 zastrzelili i zakopali w lesie w pobliżu miejscowości Grobla...”
Fakt egzekucji na 13 ofiarach jest bezsprzeczny. Krzyż – Pomnik, który upamiętnia te wydarzenia – położony na skraju Puszczy Niepołomickiej nieopodal wsi Ispina woła o pamięć. Woła wszystkich, którym pielęgnowanie pamięci i historii pozwala żyć z nadzieją trwania Narodu.
