24 października

77. Rocznica pacyfikacji mieszkańców wsi Ispina

12 czerwca 2020
Archiwum
2 czerwca 1943roku w lesie w Ispini zostało rozstrzelanych 13 mieszkańców Ispiny i okolic.

Aby uczcić pamięć rozstrzelanych, delegacja w składzie: z-ca wójta Mateusz Kracik, sekretarz gminy Leszek Zabiegała, radny gminy Andrzej Pięta, sołtys wsi Ispina Tadeusz Śleboda oraz przedstawiciele OSP  jak co roku złożyła wieńce przed mogiłą upamiętniającą to tragiczne zdarzenie. 
Rocznica, którą wspominaliśmy w dniu 2 czerwca związana jest z wydarzeniami, które rozegrały się na terenie wsi Ispina w roku 1943. Niewiele jest źródeł i dokumentów opisujących te wydarzenia. Te które są dostępne w sposób niejednoznaczny opowiadają o faktach. Zdaje się, że najbliższe prawdy mogą być materiały Krakowskiego Instytutu Pamięci Narodowej, w których znajdziemy krótki opis wydarzenia przedstawiony przez Stanisława Jedynaka – żołnierza Armii Krajowej ps. „Ola”. Opisując tragiczną śmierć „Kmicica” i „Kresowiaka” pisze: „...Komenda Obwodu ”Batuta” otrzymała wiadomość, że Niemcy przygotowują ekspedycję karną na kilka wiosek w południowo—wschodniej części powiatu brzeskiego, jako represje za nieoddawanie kontyngentów zboża i mięsa. Z raportów powiatowych dostaw zbóż i mięsa wynikało, że są to dwa ciągi wsi: Dębno, Porąbka Uszewska, Doły i Łoniowy, względnie Sufczyn, Łysa Góra i Jaworsko. Wiadomo było, że poza rekwizycją znalezionych zapasów zboża lub nierejestrowanych zwierząt Niemcy stosują krwawe represje na ludności. Mordują i zabierają zdolnych do pracy i wywożą do Niemiec. Tak na przykład w wioskach Drwina i Ispina w pow. Bochnia nad Wisłą żandarmi z gestapo i oddziałów SS przeprowadzili taką właśnie ekspedycję połączoną z pacyfikacją w dniu 2 czerwca 1943 roku. Wywleczono z domów i schwytano w polach 26 mieszkańców tych wiosek. 13 osób zwolnili, a 13 zastrzelili i zakopali w lesie w pobliżu miejscowości Grobla...”

 


 

Już od wielu lat o pamięć o wydarzeniach z 2 czerwca 1943r. dba Pan Józef Podsiadło, syn jednej z ofiar, który w 1993 roku napisał opracowanie o przebiegu pacyfikacji wsi Ispina. Między innymi dzięki jego wysiłkowi pamięć o tragicznie zmarłych jest wciąż żywa i przetrwa dla następnych pokoleń. Według opracowania Pana Józefa Podsiadło obława przeprowadzona przez Niemców obejmował tylko miejscowość Ispina, Drwinia nie była celem obławy, choć jeden z rozstrzelanych pochodził z Drwini. W kronikach szkoły podstawowej w Grobli znajduje się informacja o 40 zatrzymanych mężczyznach, których przesłuchiwano i spośród nich wybrano 9 osób, które zostały wywiezione od lasu i tam rozstrzelane. Osiem osób zostało rozstrzelanych od razu, a dziewiąta podczas próby ucieczki. Pozostałe osoby zostały zwolnione. Cztery osoby zostały rozstrzelane wcześniej we wsi Ispina.